شناخت پوست و لایه های پوستی

 

پوست؟

پوست ، وسیعترین عضو زنده بدن ، در حقیقت یکی از پیچیده ترین ، جالب ترین و پرکارترین اعضاء نیز به شمار می آید دستاورد ها و تحقیقات انجام شده در زمينه شناخت، ساختار و عملکرد پوست در بدن طی دهه گذشته از مجموعه مطالعات دو قرن اخیر بیشتر و موثرتر بوده است.

 

وظايف پوست:
۱- بدن را در مقابل آسیبهای مکانیکی ، حرارت وتابش شديد نور محافظت می کند.
۲-از نفوذ مواد شیمیایی و ورود میکروبها و میکرو ارگانیسمها به بدن جلوگیری می نماید.
۳- برخی از مواد مضر حاصل از فعالیتهای متابولیسمی در سیستم گوارشی و کبد را دفع میکند.
۴- هورمونها و آنزیمها را در داخل بدن حفظ می کند.
۵- به عنوان یک عضو لامسه خارجی ، پیامهای حسی را از طریق اعصاب به مغز و مراكز عصبی منتقل می کند.
۶- به کمک سلولهای لانگرهانس، نقش مهمی را در سیستم ایمنی بدن ایفا می نماید.

 

اجزا و ساختمان پوست:
در هر اینچ مربع از پوست با ضخامت متغیر بین 1 میلی متر تا 4 میلی متر  اجزای متعددی را می توان مشاهده نمود که با تعداد شگفت آوری در کنار هم به ایفای نقش خود می پردازند. 650 غده مترشحه عرق, ۶۵ فولیکول مو، 19 یارد مویرگهای ظریف خونی هزاران سلول لامسه و پایانه عصبی و سلولهای لانگرهانس در کنار هم قرار دارند که علاوه بر آنها سلول های ملانوسیت و آنزیمهای تیروزیناز (سازنده ملانین ) را نیز باید اضافه نمود.


به طور کلی دو نوع غده در داخل پوست وجود دارند:
۱- غدد مترشحه چربی
۲-غد مترشده عرق


معمولا دهانه هر کدام از غدد چربی به یک فولیکول مو باز می شود ، اما در بعضی از موارد در پای هر فولیکول مو چند غده چربی وجود دارد که سبب تجمع چربی (sebum) بر روی پوست می گردد.
غدد عرق عمیقا در داخل لایه های زیرین پوست (دوم) به صورت پایانه های فلزی شکل ریشه دوانده اند که توسط یک لوله تو خالی جهت دفع عرق از لایه های بالاتر (اپیدرم) عبور کرده و دهانه کوچک آن در سطح پوست باز می شود. شایان ذکر است تعریق سبب پاکسازی پوست که همانا خروج آلودگیها از خلال دهانه کوچک مزبور می باشد ، نمی گردد.


تفاوت پوست مردان و زنان:
بدن انسانها عموما شباهت زیادی به هم داشته و تنها در موارد جزئی با هم متفاوت می باشد . پوست نیز از این مقوله مستثنی نمی باشد. جنسیت، مهمترین عامل ایجاد تفاوت در پوست است.


۱-ترشحات غدد جنسی مردانه ، بر ضخامت پوست و استحکام لایه های درم می افزاید.
۲-پوست مردان پر موتر و زبرتر از پوسته زنان است.
۳-غدد عرق ریز مردان بیشتر از زنان است.
۴-ملانین بیشتری در سلولهای پوست مردان وجود دارد که به همین دلیل ، پوست مردان غالبا تیره تر از پوسته زنان است.
۵-پوست مردان به علت تولید بیشتر مواد مترشحه غدد چربی ، جرب تر است.
۶-مواد شیمیایی مترشحه از غدد زنانه ، پوست را صاف تر و لطیف تر می کند.
۷-موی بدن زنان کمتر و نازک تر از مردان است اما موی سرشان از نظر طول قابلیت رشد  بیشتری دارد.
۸-مردان به نسبت زنان ریزش موی بیشتری دارند. در سنين كهولت ، قسمتهایی از موی مردان کم پشته شده و بقیه به سفيد یا خاکستری می گراید.


نژاد، اثر بسیار اندکی بر روی پوست انسانها دارد و تنها تفاوت آن به پراکندگی غدد داخل پوست منحصر می شود رنگ تیره بر سلولهای خاصی در پوست باز می گردد که تقريبا تعداد آنها در تمامی انسانها مشابه است در بعضی از نژادها ، سلولها بزرگتر بوده و تولید ملانین بیشتری می نماید. سایر عوامل نظیر رنگ مو و میزان لطافت پوست موروثی است.


سطح پوست از تجمع سلولهای مرده تشکیل شده است. زیر این سطح، سه لایه جداگانه بسیار نازک به شرح ذیل وجود دارند:


۱- اپیدرم

اپیدرم که ضخامتش از 0.04 تا 1.6 میلی متر متغیر می باشد ،لايه مهمی است سلولهای لانگرهانس که ایمنی پوست را برعهده دارد ، ملانوسیتها و آنزیم تیروزیناز که عهده دار تولید رنگدانه های ملانین و تنظیم رنگ پوست است ،در این لایه قرار دارند.  محصولات آرایشی و بهداشتی نظیر پاک کننده ها ، لایه بردار ها ، ترمیم کننده ها یا مرطوب کننده ها نیز بر این لایه تاثیر می گذارد.


چرا اپیدرم مهم است؟
از سوی دیگر سلولهای جایگزین، سلولهای بزرگ، جوان و نرم هستند که حاوی مقدار زیادی آب می باشند با افزایش سن ، این لایه نازک شده و نگهداری رطوبت را برای پوست دچار مشکل می کند. سرامیدها یک نقش حیاتی در قابلیت نگهداری رطوبت توسط پوست بازی میکنند که این مسئله می تواند در سنین کهولت و نیز در مقابل تابش مستقیم خورشید ، پوست را محافظت نماید. در لایه اپیدرم یک عامل مرطوب کننده طبیعی به نام NMF وجود دارد. تماس طولانی مدت با مواد پاک کننده قوی و تغییر شرایط آب و هوایی می تواند به کاهش میزان NMF منجر شده و پوست را شکننده و خشک کند. برای پوستهای مسن و آسیب دیده ، موادی نظير آلفا هیدروکسی اسید ها (AHA)، می تواند ظاهر سالمتر و شادابتری به آن ببخشد.

۲- درم

لایه دوم یا درم 5 تا 7 برابر ضخیمتر از اپیدرم است و به وسیله یک غشاء پیوندی پایه به آن متصل شده است. درم از یک غشاء ضخيم ارتباطی تشکیل شده است که در حقيقت شبکه بهم بافته ای است از مویرگهای خونی و لنفی ، رشته ها و پایانه های عصبی و حسی، کلاژن و فیبرهای پروتئینی الاستینی که وظیفه آنها نگهداری و حفظ رشته های عصبی می باشد فولیکول های مو و مویرگهای خونی ، غده های چربی و عرق نیز در این لایه قرار دارند. وظیفه اصلی این لایه حفظ استحکام و ارتجاع پوست می باشد.

 

چرا درم مهم است ؟
۱- اپیدرم به کمک شبکه وسيع وظريف مویرگها ی خونی خود ، تغذیه می کند.
۲- به کمک شبکه محکمی از کلاژن و رشته های پروتئيني الاستين، سبب استحکام بافت پوست می شود.
۳- خاصیت ارتجاعی و کشسانی پوست را تامین می کند.
۴- به عنوان یک منبع ذخیره آب عمل می کند.
۵- پوست را در مقابل آسيبهای مکانیکی محافظت می کند.
۶- نقش مهمی به عنوان یک گیرنده حسی و یک تنظیم کننده داخلی بازی می کند.

 

۳-هیپودرم:
هیپودرم سومین و آخرین لایه پوست، پوست را به بافتهای ماهیچه ای متصل می نماید. این لایه به دلیل فراوانی سلولهای چربی، خاصیت ارتجاعی بسیار داشته و به عنوان ضربه گیر (مثل عملکرد فنرها در اتومبیل) عمل می کند. ضربه گیری این لایه ، نقش بسیار مهمی در حفظ و نگهداری مویرگهای خونی و پایانه های عصبی دارد.

 

رمز عبورتان را فراموش کرده‌اید؟

ثبت کلمه عبور خود را فراموش کرده‌اید؟ لطفا شماره همراه یا آدرس ایمیل خودتان را وارد کنید. شما به زودی یک ایمیل یا اس ام اس برای ایجاد کلمه عبور جدید، دریافت خواهید کرد.

بازگشت به بخش ورود

کد دریافتی را وارد نمایید.

بازگشت به بخش ورود

تغییر کلمه عبور

تغییر کلمه عبور

حساب کاربری من

سفارشات

مشاهده سفارش